تبلیغات
کتاب امّت اسلامی

کتاب امّت اسلامی
قالب وبلاگ

موضوع  : آموزشی

عنوان : آداب تلاوت قرآن

نویسنده : برگرفته از کتاب فرهنگ و مفاهیم قرآن

در قرآن کریم و سخنان پیامبر عظیم الشأن و امامان معصوم (علیهم السلام) علاوه بر تأکید بر قرائت قرآن، به رعایت آداب قرائت نیز سفارش شده است. مراعات این آداب علاوه بر آنکه ثواب بیشتری را نصیب قاری می‌کند، او را به هدف نهایی قرائت قرآن، که فهم معانی و عمل به دستورات آن است، نزدیک‌ترمی‌کند. در اینجا ما برخی از آیات تلاوت قرآن را بیان می‌کنیم:

ادب اوّل: طهارت وپاکیزگی، نخستین ادب از آداب تلاوت قرآن، طهارت و پاکیزه بودن است. اگر کسی بخواهد به خطوط آیات قرآن دست بزند و یا احتمال دهد هنگام قرائت دستش به خطّ قرآن رسد لازم است با طهارت و وضو باشد. دلیل این مسئله را این آیات دانسته‌اند: «إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِیمٌ * فِی كِتَابٍ مَكْنُونٍ * لَا یمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» : «که آن، قرآن کریمى است، ٭ که در کتاب محفوظى جاى دارد، ٭ و جز پاکان نمى‏توانند به آن دست زنند [دست یابند].»

در رساله‌های توضیح المسائل مراجع بزرگوار تقلید پس از ذکر حرمت تماس دست و سایر اعضاء فرد بی‌وضو با کلمات قرآن، سفارش شده است که هنگام قرائت قرآن ـ حتّی اگر دست و یا بدن هم با خطوط قرآن تماس ندارد ـ بهتر است انسان با وضو باشد. با وضو بودن ثواب قرائت را بیشتر می کند؛ چرا که وضو نور است، حتّی افرادی که وضو دارند می‌توانند برای قرائت قرآن وضوی جدیدی بگیرند؛ چه آنکه در خبر آمده است: «إنَّ الْوُضُوءَ عَلی الْوُضُوءِ نُورٌعَلی نُورٍ : وضو ساختن بر روی وضوی پیشین، نوری بر روی نور است.» و قرآن نیز نور است : « وَأَنْزَلْنَا إِلَیكُمْ نُورًا مُبِینًا»: «و نوری آشکار به سوی شما نازل کردیم» و خداوند نیز نور است: « اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ»:«خداوند نور آسمان و زمین است.»  علاوه بر وضو که سبب روشنی و طراوت جسم و جان است، در راستای پاکیزگی بیشتر، به مسواک زدن پیش از قرائت قرآن و پوشیدن لباس‌های تمیز و مرتّب برای قرائت قرآن سفارش شده است.

ادب دوّم: اخلاص؛ منظور از اخلاص در تلاوت قرآن آن است که قاری قرآن از ابتدای قرائت تا انتهای آن و حتّی پس از تلاوت، فقط رضا و خشنودی خدا را در نظر داشته باشد. در روایتی دربارۀ ارزش اخلاص در کارها آمده است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به معاذ بن جبل فرمودند: «عمل را خالص گردان، که عمل خالص اندکش هم تو را سود می بخشد ... و بدان، عملی که به خاطر ریا و خود نمایی باشد، مسلماً به ضرر تو است و موجب عذاب و عقوبت خواهد شد.»

ادب سوّم: دعای قبل و بعد از تلاوت؛ خداوند انسانی را که دعا می‌کند دوست دارد و دعا کردن راه جلب نظر محبوب است چه اینکه در قرآن آمده است: « (ای پیامبر) بگو اگر دعای شما نباشد، پروردگارم هیچ اعتنایی به شما نمی‌کند.»

یکی از زمانهایی که برای دعا کردن مناسب است پیش از شروع تلاوت قرآن و پس از اتمام آن است. در واقع با دعا کردن، خود را برای شروع قرائت قرآن و کسب فیض از آن آماده می‌کنیم و زمینۀ استجابت دعا را فراهم می‌سازیم.

ادب چهارم: استعاذه در آغاز تلاوت ؛ یعنی با گفتن «اَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّیطانِ الرَّجیمِ» به خداوند از شرّ شیطان پناه بریم و از او بخواهیم با پناه دادن ما از شرّ شیطان زمینۀ حضور قلب، نیت خالص و توجّه به معانی را در ما ایجاد کند. مسألۀ پناه بردن به خدا در هنگام تلاوت قرآن در آیۀ 98 سورۀ مبارکۀ نحل سفارش شده است.

ادب پنجم: گفتن «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» در آغاز تلاوت؛ « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» سرآغاز کتاب الهی است نه تنها در ابتدای قرآن، بلکه در آغاز تمام کتابهای آسمانی بوده است. ذکر نام خداوند و استعانت از او سرلوحۀ کار همۀ انبیاء بوده است. هنگامی که کشتی حضرت نوح (ع) در میان امواج طوفان به راه افتاد، نوح (ع) به یاران خود گفت: « وَقَالَ ارْكَبُوا فِیهَا بِسْمِ اللَّهِ مَجْرَاهَا وَمُرْسَاهَا إِنَّ رَبِّی لَغَفُورٌ رَحِیمٌ»«او گفت: به نام خدا بر آن سوارشوید! و هنگام حرکت و توقّف کشتی یاد او کنید، که پروردگارم آمرزنده و مهربان است.»

«بسم الله» یاد خدا و توکّل بر او و نشان مسلمانی است، از این رو بر زبان آوردن «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» در شروع هر کاری به ما مسلمانان سفارش شده است. در حدیث نبوی آمده است: «هر کار ارزشمندی که با اسم خدا شروع نشود آن کار، ناقص و ناتمام است.»

یکی از کارهایی که سفارش شده آن را با نام خدا و ذکر «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ» آغاز کنیم، تلاوت قرآن است.

ادب ششم: شمرده تلاوت کردن؛ برای فهم بیشتر آیات قرآن توصیه شده است که قرآن شمرده و با تأمّل تلاوت شود؛ چه اینکه تند و سریع قرائت کردن قرآن فرصت فکر کردن دربارۀ معانی کلمات و آیات را از ما می‌گیرد و موجب می‌شود که تمام توجّه قاری به زودتر تمام کردن تلاوت معطوف باشد، در حالی که اندیشۀ بیشتر، ارزشمندتر از تلاوت بیشتر است. خدواند متعال در آیۀ 4 سورۀ مبارکۀ مزمّل ما را به شمرده تلاوت کردن سفارش می‌کند: «وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِیلًا» : «و قرآن را شمرده شمرده بخوان.»

ادب هفتم: تدبّر؛ یکی از وظایف ما در برابر قرآن، اندیشیدن در معانی و مقاصد آیات است و این خواسته خداوند از ما است: «كِتَابٌ أَنْزَلْنَاهُ إِلَیكَ مُبَارَكٌ لِیدَّبَّرُوا آیاتِهِ وَلِیتَذَكَّرَ أُولُو الْأَلْبَابِ»: « این [قرآن] کتابی است پر برکت که بر تو نازل کرده‌ایم تا در آیات آن تدبّر کنند و خردمندان متذکّر شوند.»

امید است به تلاوت قرآن و رعایت آداب آن موفّق شویم و زمینۀ عمل به دستورات قرآن در ما ایجاد گردد.

ادب هشتم: استماع؛ استماع به معنای شنیدن است، بگونه‌ای که به معنا و مفهوم سخن نیز توجّه شود. همۀ مسلمانان وظیفه دارند هنگام قرائت قرآن به آیات الهی کاملاً گوش فرا دهند و ساکت باشند و در این حال به معانی آیاتی که تلاوت می‌شود توجّه کنند که در این صورت رحمت خداوند، شامل ایشان خواهد شد: «وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُوا لَهُ وَأَنْصِتُوا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ» : «هنگامی که قرآن خوانده شود، گوش فرا دهید و خاموش باشید؛ شاید مشمول رحمت خدا شوید.»

در این باره از امام سجاد (ع) روایت شده است: «کسی که حرفی از کتاب خدا را بشنود بدون اینکه خود قرائت کند، خداوند برای او حسنه‌ای می‌نویسد و یکی از گناهان او را محو می‌کند و مقام او را یک درجه بالا می‌برد.»
[ جمعه 3 آذر 1391 ] [ 08:50 ب.ظ ] [ amin rhmt ] [ نظرات ]
.: Weblog Themes By WeblogSkin :.
درباره وبلاگ

بــنــــــــــــــام خدا
با سلام خدمت شما مهمان گرامی سایتی که مشاهده میکنید درباره ی احکام مسلمانان ازجمله دین و کتاب قرآن و واجبات دینی ازقبیل نماز ووووو.... میباشد امیدوارم لذت ببرید.
نویسندگان
آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت